Maandag 15 januari 2018

NAZIT IN DE KRING DUURDE LANGER DAN DE VOORSTELLING

Terwijl de carnavaleske handelslieden in de foyerruimte nog druk bezig waren met het inrichten van hun kraam voor de Tullepetaonse Ruilbeurs speelde zich zondag (14 januari) in de kleine zaal van De Kring een van de merkwaardigste vertoningen uit de bijna 750-jarige geschiedenis van Roosendaal af. Onder auspiciën van onderwijsmanager Martyn Smits bracht een aantal van zijn conservatoriumstudenten  voor een klein select publiek ‘een unieke- en nieuwe interdisciplinaire voorstelling’  tot leven. Op de flyer stond vermeld dat het hier handelde om ‘een hedendaagse mengeling van dans, muziek en performance, gemaakt door een team van dansers, muzikanten componisten en een choreografe om het geheel vorm te geven’.  Een hele mond vol. In de wetenschap dat deze studenten dan ook nog verbonden zijn aan de Academy of Music and Performing Arts (voorheen Fontys Conservatorium) ging ik er eens goed voor zitten. Met zo’n aankondiging is een lekker lange voorstelling wel verzekerd, dacht ik in mijn argeloosheid. Dans is voor mij doorgaans pure ontspanning, met het verstand op nul eens lekker onderuitzakken en je laten verrassen door een geheel onvoorspelbaar schouwspel, een betere invulling van de zondagochtend acht ik nauwelijks denkbaar. 
Het zag er aanvankelijk ook zeer veelbelovend uit. Een groepje jongeren, sommigen uitgerust met een muziekinstrument, maakte een mysterie entree, waarna zich een aantrekkelijk bewegingsspel van aantrekken en afstoten ontvouwde. Na amper twintig minuten zakte plotseling het denkbeeldige doek. Het groepje incasseerde het goed gedoseerde applaus en verdween in de coulissen. Het publiek in verwarring achterlatend.  Iedereen bleef aanvankelijk zitten. De ervaring heeft immers geleerd dat deze reeks zondagochtendconcerten gemiddeld ruim een uur in beslag neemt, wat je als bezoeker toch ook wel mag verwachten. Dit kon dus nog niet het definitieve einde voorstelling zijn. Toch?...Toch?  Ja, toch wel, na enkele minuten maakten diverse bezoekers op dat ze wel konden blijven zitten tot Sint Juttemis, maar dat het –althans deze zondagochtend-  toch tevergeefs wachten zou zijn op verdere theatrale handelingen in de spotlights. Met een enigszins verbouwereerd gezicht, waarop ‘Is dit alles?’ te lezen viel, verlieten de eersten hoofdschuddend de zaal. Niet veel later kwam Martyn Smits vanuit de techniek naar beneden gestormd om de zittenblijvers toch maar enige tekst en uitleg te geven.  Martyn deed dat zoals we van hem gewend zijn vrij grondig en zorgvuldig, maar dat was niets vergeleken bij de reactie die plots van een van de middelste rijen op het resterende publiek en de spreker neerdaalde.  Met een welluidend stemgeluid begon een erudiete persoonlijkheid aan een zeer gedetailleerde analytische beschouwing, waarbij werkelijk geen enkel facet van de kortstondige vertoning onbesproken bleef, die pas na een klein kwartier erupteerde (niet terug te vinden in de encyclopedie, maar wel redelijk ingeburgerd) in een vraagstelling. Martyn reageerde eerst wat geïrriteerd omdat hij de indruk kreeg dat de vraagsteller zijn inziens suggereerde dat hij de vraag mede had gesteld ‘om de tijd enigszins vol te maken’.  ‘Kijk, zo werkt het niet. Een voorstelling duurt zolang de makers het noodzakelijk vinden dat hij duurt. Dat kan een uur zijn, maar ook zoals in dit geval wat korter’.
Zo bleek de muziekkenner het echter niet bedoeld te hebben, en toen Martyn daarvan ook overtuigd was, begon hij aan een nog nadere uiteenzetting van de intenties van zijn studenten. Een aantal van hen had zich intussen waarschijnlijk afgevraagd waar Martyn zo lang bleef voor de geplande nabespreking, en daarom kwamen ze bepakt en bezakt ook weer terug gedruppeld op het podium. Een andere bezoeker, die de indruk wekte ook in de muziekbranche actief te zijn, zag zijn kans schoon, begon eveneens aan een uiteenzetting en sloot zijn pleidooi af met het aanbod om actief mee te werken aan het volgende project van het gezelschap. Met deze vorm van publieksparticipatie had Martyn natuurlijk geen rekening gehouden. Het aanbod botweg afwijzen zou zeer onaardig overkomen en als uitvoerende artiest moet je het publiek natuurlijk altijd zo ver mogelijk tegemoet komen. Gretig ingaan op deze open invitatie was natuurlijk eveneens uit den boze, het ging hier wel om projecten die uit de eigen koker van de studenten horen te komen en binnen dat profiel past deze gretige toehoorder niet. Martyn sloot deze bijdrage daarom maar af met een minzaam knikje om snel over te schakelen naar de volgende vragensteller. De zittenblijvers raakten zowaar geïnspireerd door het niet geplande rollenspel, de ene na de andere vraag rolde vanuit het publiek richting podium, die naast Martyn ook door de studenten beantwoord werden. De binnen de  Roosendaalse muziekwereld niet geheelde onbekende beiaardier Toni Raats en oud-journalist Jac de Winter (geestelijk leven) hielden hun kruit lange tijd droog, maar mengden zich tegen het slot ook nog even in de discussie. Ongetwijfeld vanwege het aanhoudende hoge erudiete gehalte van de inmiddels bonte stoet van sprekers. De klok tikte ondertussen vrolijk voort en de wijzers bereikten (niet die van de St. jan, die liepen weer eens tien minuten voor) ongemerkt het tijdstip van twaalf uur. Zodoende deed zich het merkwaardige feit voor dat de nazit beduidend meer tijd in beslag nam dan de performance zelf. Volgens mij is dit ongekend in de historie van deze schouwburg, gebouwd op de plek waar Roosendaal 750 jaar geleden op papier ontstond als dorpse gemeenschap.  Dit fenomeen mag in de komende viering toch niet onvermeld blijven, lijkt me zo. Eenmaal buitengekomen hoorde ik dat de medewerkers van De Kring ook nogal verrast waren door de gang van zaken. ‘Ik zag de eerste mensen al voor half twaalf naar buiten komen en zich bij de garderobe melden. Ik dacht, dit kan toch niet de bedoeling zijn. Ik nam daarom even poolshoogte en toen ik Martyn op het podium zag staan, heb ik die mensen er toch maar op geattendeerd dat ze het beste nog even terug konden gaan’. ‘Dat verdiende niet bepaald de schoonheidsprijs’, lach een bezoeker die de lol van het geheel wel kon inzien. Tsja, als de opzet was hoe het publiek in verwarring te brengen, kan deze missie wel als geslaagd beschouwd worden. Maar het lijkt me toch wat handiger als het praatje voortaan vooraf verzorgd wordt, en dat het gebodene gewoon als voorstelling minstens een uur duurt. De Academie heeft ongetwijfeld nog heel wat meer studenten in de aanbieding die staan te popelen om podiumervaring op te doen.  Stel dat het publiek inderdaad na die twintig minuten al buiten had gestaan. Dat was niet bepaald een reclame geweest voor deze op zich alleraardigste reeks Zondagochtendconcerten.   
Helaas stond dit voorval dit weekeinde niet op zich. De opvoering van ‘De Tweede Wereld’ door Tg. Lynx op zaterdagavond 13 januari in de kleine zaal duurde ruim een half uur korter dan bij De Kring was aangekondigd. Ook hier verwarring alom.  De barmedewerkers hadden zo’n vroege uitstroom der bezoekers niet verwacht en daarom stonden de drankjes, die doorgaans direct na afloop op de kleine zaalgangers staan te wachten, nog niet klaar. De bestellingen verliepen ‘noodgedwongen’ bij wijze van uitzondering weer eens ouderwets via een mondelinge opgave van de gewenste consumpties. Voor mijn gevoel was het beslist geen verkeerde zaak geweest als deze voorstelling inderdaad een half uur langer had geduurd. Dat zou de nu wat onevenwichtige vertoning meer kans op diepgang geboden hebben. Vervelender was deze ervaring voor de bezoekers die afspraken hadden gemaakt met hun taxibedrijf. Zij moesten noodgedwongen een half uur (langer) wachten. Niet iedereen ervaart dit als plezierig. Op deze logistieke slordigheden mag De Kring Tg. LYNX best aanspreken.