Zaterdag 13 oktober 2018

KORTADEMIGHEID WAARSCHIJNLIJK VEROORZAAKT DOOR HARTKLEPZIEKTE

Ma kampt al enkele dagen met kortademigheid. De meest waarschijnlijke oorzaak: hartklepstenose, oftewel vernauwing aan de aortaklep.  Hoewel dit fysieke mankement een op de acht 75-plussers het leven zuur maakt, schijnt slechts drie procent van de zestigplussers te weten wat deze term  betekent. Dit gebrek aan kennis baart hartchirurg dr. Brandon Bravo Bruinsma ernstig zorgen. 
‘Wanneer klachten als kortademigheid, pijn op de borst en duizeligheid optreden, is er vaak al sprake van een sterke vernauwing van de hartklep’, laat hij in Max-Magazine (het enige tv-blad waar ouderen echt mee gediend zijn, en zij niet alleen) weten. Bruinsma acht het letterlijk van levenslang dat dit euvel behandeld wordt middels het inbrengen van een nieuwe hartklep. In het voortraject ziet hij een duidelijke rol weggelegd voor de huisarts. ‘Een hartklepvernauwing is door de huisarts vrij eenvoudig vast te stellen met een stethoscoop’.  Bruinsma weet te vertellen dat de Nederlandse huisarts dit instrument slechts bij twintig procent van de consulten gebruikt. Onze medische stand legt het op dit onderdeel dan ook ruim af tegen Belgie en Frankrijk, waar respectievelijk 65 en 79 procent van de huisartsen de stethoscoop hanteert. ‘Dit instrument moet vaker worden ingezet bij ouderen om ervoor te zorgen dat de ziekte op tijd wordt ontdekt’.  
Maar wat zijn nu precies de kenmerken van aortaklepstenose? De hartklep gaat niet helemaal goed open met als gevolg dat het bloed minder gemakkelijk van de linkerhartkamer naar de aorta stroomt.
De aortaklep bevindt zich in de linkerhartkamer, tussen de linkerkamer en de aorta. Als de linkerkamer samentrekt, staat de aortaklep open. Het bloed stroomt dan via de aortaklep het lichaam in. Bij aortaklepstenose moet de linkerkamer het bloed door een vernauwde klep het lichaam inpompen. Dit kost meer kracht. De hartspier wordt na verloop van tijd dikker en stijver. De pompkracht neemt af. Dit kan leiden tot hartritmestoornissen en hartfalen.  Als de aortaklepstenose niet heel ernstig is, zijn er meestal weinig klachten. Als de aandoening ernstiger is, kan dit pijn op de borst veroorzaken tijdens inspanning. Kortademigheid en vermoeidheid zijn ook klachten die veel voorkomen. Flauwvallen minder, maar er moet wel terdege rekening mee worden gehouden.

Wanneer ik deze kennis deel met Ma, die als nawee van een ingrijpende operatie tien jaar geleden kampt met een lekkende hartklep, kijkt ze me wat meewarig aan. ‘Alles goed en wel, maar ik laat toch niet meer aan me sleutelen. Bovendien kom ik met mijn negentig jaar toch niet meer in aanmerking voor welke operatie dan ook. Geen arts zal daar zijn handen aan willen branden. Nee hoor, ik zit mijn tijd wel uit’.

Dat lijkt mij in haar positie ook de meest logische optie. Ook al was het dat niet, dan nog moet ik Ma’s besluit uiteraard respecteren. Maar wat zijn de mogelijkheden als de patient wel tot een operatie besluit? Zie onderstaande opsomming, ook terug te vinden op de website van de Hartstichting. Helaas is hier niets terug te vinden over een eventuele leeftijdsgrens.  

Ballondilatatie: de klep wordt opgerekt met een ballonnetje. Dit gebeurt met een katheter tijdens een operatie via de lies.
Hartklepoperatie: de hartchirurg snijdt vastzittende klepbladen los of verwijdert weefsel onder of boven de klep. Vaak blijft een kleine vernauwing over. Het weghalen van weefsel veroorzaakt meestal een kleine lekkage aan de klep.
De klep vervangen door een kunstklep of een biologische klep (donorklep). De arts zal bij een operatie op volwassen leeftijd eerder voor deze mogelijkheid kiezen.